DIETA W LECZENIU TRĄDZIKU

Autor: dietetyk Katarzyna Pryzmont

Istnieje wiele czynników, które wpływają na pogorszony stan skóry pacjenta. Dobranie odpowiedniego sposobu odżywiania dla cery trądzikowej będzie się różnić w zależności od zaburzeń występujących w organizmie. Z punktu dietetycznego zwróciłabym uwagę na:

  • szczelność jelit;
  • zaburzenia hormonalne;
  • problemy z oczyszczaniem;
  • nietolerancje pokarmowe;
  • niektóre produkty spożywcze.

Niestety nie ma jednego „modelu naprawczego”, który sprawdzi się u każdej pacjentki, jednak moje doświadczenie pokazuje, że dobra diagnoza i wprowadzenie nawet minimalnych zmian w diecie w przypadku zmian trądzikowych, może przynieść korzystne efekty w leczeniu.

Jeżeli nasz pacjent nie będzie chciał się diagnozować możemy zastosować ogólne zasady diety przeciwzapalnej, bazując na indeksie prozapalności. Gorzej jeżeli nie trafimy ze wskazówkami, dlatego zawsze warto informować klientów o tym, że najlepsze efekty leczenia dietetycznego np. trądziku są po diagnozie.

Produktami zalecanymi w takiej diecie, będzie żywność zawierająca:

  • kwasy tłuszczowe omega 3;
  • błonnik pokarmowy;
  • Witamina E, witamina C;
  • beta karoten, magnez.

Model żywienia, który uważa się za przeciwzapalny jest oparty o zasady diety śródziemnomorskiej, jednak bardzo dobrą poprawę kondycji skóry obserwuje się również u pacjentów stosujących dietę ketogeniczną. Włoski naukowiec Antonio Paoli na łamach czasopisma

„Skin Pharmacology and Psychiology”dokonał przeglądu badań nad wykorzystaniem terapeutycznych właściwości ketonów w leczeniu trądziku. Zwrócił uwagę, że niskocukrowa, a wysokotłuszczowa dieta może być skutecznym „lekarstwem” w tej przypadłości. Jak do tej pory, również w moim gabinecie, ten model żywienia sprawdza się najczęściej.

Chore jelita mogą powodować trądzik

Aby cokolwiek zadziałało, zdrowienie warto zacząć od jelit. Przy „przesiąkliwych jelitach” toksyny, niestrawione resztki pokarmowe przenikają do krwiobiegu co potęguje stan zapalny. Tu sugeruje się wykonania badania poziomu zonuliny z kału lub krwi, która oceni szczelność nabłonka jelitowego. Dodatkowo bardzo pomocnym badaniem jest pomiar laktoferyny, a jej podwyższony poziom będzie wskazywał na stan zapalny. Często zlecanym badaniem jest również oznaczenie kalprotektyny, dzięki której oprócz oceny stanu zapalnego, wynik będzie początkiem diagnostyki nieswoich chorób jelit czy zespołu jelita drażliwego. Dysbioza jelitowa może dotyczyć aż 54% osób z trądzikiem.

Skąd biorą się problemy jelitowe?

Żyjemy w permanentnym stresie i/lub nie wiemy jak sobie z nim radzić, a to właśnie stres jednym z silniejszych czynników wpływających na rozszczelnianie bariery jelitowej. Co jeszcze na nią wpływa? Żywność, którą często używamy za zdrową np. zboża, nabiał, oleje roślinne i już mniej zdrowy cukier. Idąc dalej zbyt częsta dezynfekcja wszystkiego, pasożyty, przerost Candidy, spożywanie alkoholu, a z drugiej strony mnóstwo toksyn obecnych w żywności, kosmetykach, lekach, suplementach, które Polacy kupują na potęgę. Niekorzystnie na nasze jelita wpływają niektóre leki same w sobie:

  • NLPZ,
  • antybiotyki,
  • psychotropy.

Zanim pacjent trafi do lekarza, można w celu wstępnej przesiewowej diagnostyki problemów jelitowych posłużyć się pytaniami:

1. Czy wypróżniasz się regularnie ?

2. Czy Twój kał jest zbity bez śluzu i resztek jedzenia?

3. Czy odczuwasz problemy żołądkowe?

Dieta a trądzik – czyli jak sobie pomóc?

Postawiłabym na czas leczenia zmian trądzikowych na menu o niskim indeksie glikemicznym, raczej bez zbóż, a przed produktami białkowymi wprowadziłabym enzymy trawienne. Kilka razy w tygodniu stosowałabym długo gotujący się bulion na kościach ze względu na prolinę i glicynę, która regeneruję śluzówkę jelita. Rozważyłabym wprowadzenie suplementacji kwasem masłowym, ponieważ może odbudowywać kosmki jelitowe.

Należy pamiętać, że każdy klient może zareagować na leczenie dietetyczne zupełnie inaczej, dlatego zachęcałabym do konsultacji z lekarzem, dietetykiem lub do wykonania badań.

Drugi czynnik, który może wpływać na stan skóry to zaburzona gospodarka hormonalna. Tutaj zdecydowanie warto wykonać badania i skonsultować się z endokrynologiem w celu interpretacji wyników i ewentualnego leczenie farmakologicznego. Zarówno nadmiar androgenów jak i za mała ilość testosteronu czy zaburzony poziom estrogenów będzie widoczny na skórze. Dlatego jestem zwolenniczką badań, a nie od razu wykluczania pewnych produktów spożywczych z diety, ponieważ to może nie przenieść efektów, a doprowadzić do niedoborów żywieniowych, które w konsekwencji nasilą stan zapalny.

Wzrost androgenów bardzo często połączony jest ze wzrostem insuliny, a więc u pacjentów z zaburzoną gospodarką węglowodanową, np. insulinoopornością czy hiperinsulinemią.

Przy za wysokiej insulinie, obserwuje się nadmierny porost włosów na twarzy (charakterystyczne również przy PCOS), nadmierne wydzielanie sebum na twarzy i na skórze głowy. Zanim pacjent trafi do lekarza, można w celu wstępnej przesiewowej diagnozy insulinooporności posłużyć się pytaniami:

1. Czy odczuwasz senność, zmęczenie w ciągu dnia?

2. Czy odczuwasz głód częściej niż 3-4 razy dziennie?

3. Czy jesteś często głodna?

4. Czy masz duże łaknienie?

5, Czy masz problemy z koncentracją ?

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej a dieta – czyli jak sobie pomóc?

Przy zaburzeniach gospodarki węglowodanowej warto zmniejszyć ilość cukru w diecie do minimum, a na pewno wykluczyć:

  • słodycze
  • słodkie napoje gazowane
  • soki
  • nektary
  • żywność przetworzoną
  • rozgotowane jedzenie
  • duże porcje naraz
  • oraz zboża i w tym wszelkiego rodzaju
  • kluski
  • naleśniki,
  • chlebki
  • Dieta powinna opierać się na warzywach, dobrej jakości mięsie, jajach, rybach krótko żyjących, oliwie z oliwek, mąkach roślinnych np. z kasztanowca, migdałów oraz węglowodanach o niskim indeksie glikemicznym. Rozważyłabym ( tym bardziej od jesieni do wiosny bezwzględnie u wszystkich) suplementację wit. D i już w zależności od wyników krwi dodatkowo witaminy z gr. B. , tran i probiotyki najlepiej celowane.

    Pewien rodzaj diety przeciwzapalnej, zastosowałabym również u pacjentów, u których obserwuje się problemy z oczyszczaniem, inaczej z upośledzoną metylacją. Niestety zjawisko to, dotyka coraz większej liczby osób. Wykonujemy badanie homocysteiny i w razie wysokiego wyniku dodatkowo oznaczenie Genu MTHFR.

    Mutacja w tym genie to informacja dla nas, że organizm będzie miał problem z oczyszczaniem i będzie dochodziło do gromadzenia się toksyn oraz toksycznych aminokwasów i zbędnych hormonów. Dodatkowo organizm nie będzie w stanie wykorzystywać antyoksydantów, w tym glutationu, a jego brak właśnie jest częstą przyczyną trądziku.

    Aby obniżyć homocysteinę organizm potrzebuje zmetylowanych witamin z grupy B. Dodatkowo trzeba pamiętać, że miedź z cynkiem się nie lubią, a jej nadmiar, który obserwuje się przy opisywanej mutacji, będzie nasilać zmiany trądzikowe.

    Dieta oczyszczająca z toksyn – czyli jak sobie pomóc?

    Przy problemach z oczyszczaniem zwiększam podaż witaminy C do ok. 5g, ponieważ usuwa nadmiar miedzi i metali ciężkich. Niestety przy dzisiejszym sposobie odżywiania Polaków, nawet przy mocno urozmaiconym menu, tak duża podaż możliwa jest jedynie z najlepszej jakości suplementów. Ograniczyłabym spożywanie produktów bogatych w miedź, tj.:

    • wątroby cielęcej,
    • ziaren sezamu,
    • płatków owsianych górskich,
    • grzybów,
    • pestek słonecznika,
    • kakao
    • pestek dyni.

    Dodatkowo rozpoczęłabym suplementację spiruliną i chlorellą. Dla pacjentów z zaburzoną metylacją cenne zasady żywieniowe to: unikać każdej przetworzonej żywności, wykluczyć gluten, spożywać dużo warzyw w tym zielonych, ale z ograniczeniem psiankowatych i bardzo mocno dbać o stan jelit, poprzez unikanie stresu, niezbyt intensywny wysiłek fizyczny i unikanie produktów drażniących jelita.

    Objawy mutacji MTHFR są bardzo niespecyficzne i jest ich niewiele. Charakterystyczne to: zmęczenie, zaburzona gospodarka hormonalna, problemy z koncentracją, zaburzenia ze strony układu nerwowego np. nerwica, zaburzone parametry żelaza.

    Kolejny czynnik, który może wpływać na stan skóry to spożywanie produktów, których nasz organizm nie toleruje i mówimy wtedy o alergii lub nadwrażliwości pokarmowej.

    Przy alergii mamy do czynienia najczęściej z bardzo szybką reakcją na spożyty pokarm. Jest to tzw. alergia IgE- zależna – może pojawić się np. pokrzywka. W przypadku nadwrażliwości pokarmowej IgG- zależnej  przyczyny są bardziej złożone i konsekwencje spożycia mogą być widoczne dopiero po kilku dniach.

    Do najczęstszych objawów nadwrażliwości pokarmowej należą: problemy z układem pokarmowym (wzdęcia, biegunki, zaparcia, bóle brzucha), przewlekłe zmęczenie i osłabienie organizmu oraz problemy dermatologiczne (egzema, trądzik, atopowe zapalenie skóry czy rumień), a także bóle głowy i wzrost masy ciała bez zmiany diety.

    Zanim pacjent trafi do lekarza, aby wykonać odpowiednie testy, można w celu wstępnej przesiewowej diagnozy nietolerancji pokarmowych, posłużyć się pytaniami:

    1. Czy obserwuje Pani pogorszenie samopoczucia po konkretnych produktach ?

    2. Czy pojawiają się u Pani wzdęcia, biegunki, zaparcia?

    3. Czy obserwuje Pani u siebie migrenę, przybieranie na wadze bez zmiany diety, bóle stawów,rozdrażnienie…?

    Jak się odżywiać przy zmianach trądzikowych?

    Ten model w bardzo wielu przypadkach się sprawdza, a w niektórych może okazać się nieprzydatny. Tak jak pisałam wcześniej, czasami wykluczenie produktów spożywczych, może nie przynieść efektów, jeżeli zaburzona jest np. gospodarka hormonalna lub problem leży gdzieś indziej. Eliminując produkty bez jakichkolwiek badań, warto robić to stopniowo, czyli 1 grupa na 14 dni. Jeżeli brak zmian to dany produkt wraca i eliminowany jest kolejny.

    U wielu pacjentów obserwuje się poprawę skóry przy uszczelnieniu jelita oraz odstawieniu jednej lub kilku grup produktów. Należą do nich: zboża, warzywa strączkowe, orzechy, pestki, oleje roślinne, nabiał, żywność przetworzona, czasami kiszonki i produkty dojrzewające ze względu na histaminę oraz cukier.

    Przed diagnozą, można posłużyć się prozdrowotnym modelem odżywiania i wykluczyć produkty prozapalne (je można od razu wszystkie) i zwiększyć ilość produktów przeciwzapalanych.

    ODSTAWIĆREKOMENDOWAĆ

    Cukier ( w dużych ilościach) syrop glukozowo-fruktozowy Słodkie napoje Pszenicę i wszystko co z niej zrobione Twarde ciastka ( są utwardzane prozapalnymi tłuszczami) Olej słonecznikowy Olej kukurydziany Olej z pestek winogron Alkohol Chipsy Paluszki, krakersy Fast food Dania instant

    Truskawki Maliny Borówki Jagody Wiśnie Czarna porzeczka Aronia Żurawina Czarny bez Burak ćwikłowy Dzika róża Brokuł i jego kiełki Jarmuż, Brukselka Cebula, czosnek Czerwona papryka Jaja Dobrej jakości mięso Czasami orzechy Ryby krótko żyjące Oliwa z oliwek Zielona,biała, czerwona herbata Czasami ciemna czekolada, kakao Fermentowane produkty mleczne Fermentowane warzywa Zakwas buraczany

    Przykładowe menu

    Śniadanie

    Koktajl żółty

    • Pomarańcza
    • Zielony banan
    • Pół łyżeczki świeżego tartego imbiru
    • Pół łyżeczki kurkumy
    • 1 średnia marchewka pokrojona na kawałki
    • Sok z cytryny
    • Pół szklanki mleka roślinnego BIO bez cukru
    • 2 cm kawałek świeżej kurkumy
    • 1 łyżka oliwy z oliwek

    Wszystko zmiksować

    Przekąska

    • Chleb gryczany 2 cienkie kromki
    • ½ awokado miękkie
    • Humus łyżka

    Miska:

    • Świeży szpinak 2 garści
    • Cienkie plastry buraka do smaku
    • Surowa marchew do smaku
    • Szczypta sezamu
    • Szczypta czarnuszki
    • Oliwa z oliwek z czosnkiem 1 łyżka
    • Ocet balsamico do smaku
    • Natka pietruszki do smaku
    • Tofu do nasycenia

    Obiad

    • Miska kiszonek*
    • Ryba pieczona w ziołach skropiona cytryną
    • Kalafior gotowany z łyżką masła z curry lub pieczony w piekarniku
    • Batat w ziołach

    Podwieczorek

    Koktajl tahini

    • Jabłko
    • Zielony banan
    • 2 łyżki płatków gryczanych
    • 1 łyżka tahini
    • 2 łyżki nasion chia ( wcześniej namoczone w wodzie)
    • 1 łyżeczka mielonego cynamonu
    • Pół szklanki mleka roślinnego
    • 1 łyżka oliwy

    Wszystko zmiksować

    Kolacja

    Miska rozmaitości

    • Kasza jaglana 2 garści
    • Oliwa z oliwek 1 łyżka
    • Natka, koperek, kolendra, szczypta soli himalajskiej
    • Pomidory koktajlowe
    • Liście jarmużu
    • Liście endywii
    • Seler naciowy
    • Czerwona sałata
    • Czerwona kapusta
    • 2 łyżki groszku
    • 1-2 jaja na miękko

    Dodatkowo zachęcam do zapoznania się z zasadami diety przeciwzapalnej Andrew Weil’a – lekarza, wykładowcy na Harwardzie, który stworzył 12-stopniową piramidę żywienia z produktów przeciwzapalnych.

    W gabinecie ATP stosujemy sprawdzoną suplementację, która jest niezbędna i uzupełnia dietę oraz zabiegi kosmetyczne lub/i leczenie farmakologiczne. Leczenie rozpoczynamy od zebrania wywiadu żywieniowego, sprawdzenia dzienniczka żywieniowego i wyników krwi (jeżeli tylko je nasz klient posiada). Na podstawie zebranych informacji wdrażamy odpowiednie zalecenia i suplementację. W niektórych przypadkach zlecamy dodatkowe badania.

    Zabiegi rekomendowane przez nasz gabinet dietetyczny opierają się na inżynierii tkankowej EstGen, które oparte są na innowacyjnej recepturze działającej na poziomie komórkowym, która łączy najnowsze osiągnięcia z zakresu bioinżynierii i kosmetologii, dzięki którym leczenie trądziku jest zdecydowanie łatwiejsze niż kiedyś.

    Przeczytaj też:

    Katarzyna Pryzmont

    Udostępnij na: